Gazete, İtalyanca bir kelimedir. Bugün sözlüklerde “politika, ekonomi, kültür, spor ve daha başka konularda haber ve bilgi vermek için yorumlu veya yorumsuz, her gün veya belirli zaman aralıklarıyla çıkarılan yayın” şeklinde tanımlanır. Bizde bunun yerine önceleri ceride, varaka-i havadis” gibi terimler kullanılmıştır.
Türk toplumunun gazeteyle teması, ilk resmî gazete olan Takvim-i Vekâyi (1831) ve ondan üç sene evvel Mısır’da Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın bastırdığı Vekâyi-i Mısriyye hesaba katılmazsa, 1860 yılında başlar. Gazetecilik, daha kapsamlı ifadesiyle matbuat, o yıllardan itibaren Namık Kemal, Ahmet Mithat Efendi gibi pek çok Osmanlı aydınının naşir veya muharrir olarak boy gösterdiği alanlardan biri olur. Şinasi ve Agâh Efendi’nin çıkardığı Tercüman-ı Ahval ile ilk örneğini veren bu seyrüseferde gazeteler, deyim yerindeyse, halkın eli ayağı, gözü kulağı olur. İlerleyen günlerde dergi, radyo, televizyon gibi araçlarla basın, büyük bir aktöre hâline gelir ve toplumda “dördüncü güç” olarak sıkça adından söz ettirir. İletişim teknolojilerinin zamanla ulaştığı nokta, basının güç sıralamasındaki koltuğunu daha da sağlamlaştırır.
Başlangıçta İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerde çıkar gazeteler. Anadolu’nun diğer şehirlerinin gazeteyle tanışması da uzun sürmez. Cumhuriyet’in ilanından sonra hemen her şehirde muhtelif gayelerle gazetelerin çıkarıldığı görülür. 1989 yılına kadar Konya’ya bağlı bir ilçe olan Karaman’ın gazetecilik geçmişi de ilk sayısı 24 Şubat 1948 tarihinde neşredilen Karaman adlı gazeteyle başlar. “Siyasi değildir. Perşembe günleri çıkar, memleket gazetesidir.” bilgi notuyla basılan gazete, Konya’nın ilçeleri arasında bir ilktir. O tarihten sonra şehirde İleri Karaman, Demokrat Karaman, Bizim Karaman, Karaman’ın Koyunu, Özgür, Haber isimli gazeteler yayımlanır.
Ehlince malumdur. Gazetecilik zor bir iştir. Mesleğin kendine mahsus zorluklarının yanında haber, siyaset, ticaret, işveren, toplum bağlamlarında karşı karşıya kaldığı pek çok güçlük vardır. Ancak en zoru; gazeteyi düşmeden, yalpalamadan, birilerinin arka bahçesi olmadan, bu şehrin diliyle söylemek gerekirse “papidiklik yapmadan” ayakta tutmayı başarmaktır. Türk basın tarihi ekonomik, ideolojik, sosyal ve siyasi nedenlerle varlığını sürdüremeyen nice örneklerle doludur. Bu faaliyetleri Anadolu’da yürütmekse ayrı bir cesaret ve maharet ister. Zira taşranın nevi şahsına münhasır onlarca sorunu, derdi ve meşgalesi vardır. Yerel didişmelerin, itişip kakışmaların, ayak oyunlarının çok olduğu yerlerde bu işi yara bere almadan sürdürmek her türlü takdire layıktır. Hele bir büyükşehrin gölgesinde kalmış, onun güdümünden çıkamamış kentlerde bu işi istikrarlı bir şekilde yürütmek başlı başına bir başarı öyküsüdür.
Bugün 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü.
Gazetecilerin haklarını düzenleyen 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştırılanlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 1. maddesinde değişiklik yapan 212 sayılı Kanun, bundan 65 sene önce yürürlüğe girmişti. İşte o günden beri 10 Ocak, ülkemizde Çalışan Gazeteciler Günü olarak kutlanıyor.
Demokrasinin temel unsurlarından biri de özgür basının varlığıdır. Demokratik toplum olmanın da bir gereğidir bu.
Aydınlatıcı ve yol gösterici işleviyle basın, toplumu dinamik tutar, demokrasinin sağlıklı şekilde işlemesine ve güçlenmesine yardım eder. Basının sorumluluklarını tam anlamıyla yerine getirebilmesinin şartı da basın özgürlüğünün sağlanması ve korunmasıdır. Bireyin haber alma hakkını kullanmasına aracılık eden basının, doğru ve tarafsız bir görev anlayışıyla kamuoyunu bilgilendirme, daima toplum yararını gözetme sorumluluğu vardır. Bu anlayışın, halkımızın basınımıza güvenini sürekli kılacağı gibi basınımızın itibarını da daha yukarılara taşıyacağı muhakkaktır.
Zorlu şartlar altında özverili bir şekilde çalışan, etik değerlerini titizlikle takip eden, tarafsız habercilik unsurlarını göz önünde bulunduran, köşe yazarı olmaktan onur duyduğum Karaman’da Uyanış gazetesi başta olmak üzere tüm basın çalışanlarımızın “10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü”nü kutluyorum.
Yorumlar
Kalan Karakter: