Karaman'ın Eski Sözleri ve Deyişleri - 3
Reklam
Reklam
Hasan Baran

Hasan Baran

Karaman'ın Eski Sözleri ve Deyişleri - 3

24 Eylül 2020 - 11:52

Bu sözlerin çoğu benim çocukken Karaman’da duyduğum sözler ve ben bir Karamanlı olarak bunları yazmadan edemedim efendim. Birde eski Karamanlılar ‘e’ yi ‘i’ olarak ‘k’ yi de ‘g’ olarak kullanıyorlardı.

Örneğin: Kardeşim yerine ‘Gardaşım’ 

‘Ne yapacaksın’ yerine ‘nörecen – nidecen’ derlerdi. 

Kültürel geçmişimizi yaşatmak ve anmak gayretiyle yazdım derledim bunları, tüm Karaman halkına selam ve saygılarımla armağan ediyorum efendim.

H

Habada bir, dibada giyene; gözel de bir, çikin de bir sevene; acı da bir, datlı da bir yiyene.

Hileden onsaydı, fare onardı.

Halının tozu ile delinin sözü hiç bitmez.

Hay hörümüş, hörümüş. İnce kalın birimiş.

Ben öyle sanıyordum ama öyle değilmiş.

Her gördüğün zengini baba; her gördüğün sakallıyı dede sanma.

Hayvanın alası dışında, insanın alası içinde.

Hesapsız kasap, ya bıçak kırar, ya masat.

Hırslı yaşayan mutluluk göremez.

Hamama gider kurnaya, düğüne gider zurnaya aşık olur.

Hasmın karınca da olsa, merdane bil hor görme.

Herkesin Allahı var, şeytanın da var.

*

Habe. İki gözlü torba

Hacemmi: Hacı Amca

Harar: Büyük çuval

Haran: Kazan

Haçcabaa, mantunu çıkar: Hatice abla mantonu çıkar

Hayat: Avlu

Hazaar: Galiba

Helke: Kova

Heye: Evet

Horanta: Ev halkı

Hovkene sahibol: Öfkeni kontrol et

Hökele: Ukala

Hısım: Akraba

I

Islık eşeğin yaylasıdır.

Islanmışın yağmurdan korkusu olmaz.

*

Ibrık: Sürahi

Icık: Az

Irgalamaz: İlgilendirmez

Irsız: Arsız, terbiyesiz

Iscak: Sıcak

İ

İçi beni dışı seni yakar.

İki kaptan bir gemiyi batırır.

İnanma dayına ekmek al yanına.

İnsanın eti yenmez, derisi giyilmez.

İyi oda, hoş oda, içi dolu boş oda.

İnsanin yere bakanıdan, suyun ağır akanından kork.

İnsan çiğ süt emmiştir.

İp koptuğu yerden ulanır.

İs yanına varanda is, mis yanına varanda mis kokar.

İte dalanmadan çalıyı dolan.

İt kuyruğuna buyurur kuyruğu da ite.

İki taşar bir coşar, güzelin aşı tez pişer.

İstanbul’dan gelen eşek kırk gün at gibi gezer.

İtin aklı eksiği baklavadan pay umar.

İnek almıyor, dana emmiyor.

İnsan el içine iki defa çıkar. Biri düğünde diğeri de ölümde.

İki kaptan gemi batırır.

İp koptuğu yerden ulanır. Diken battığı yerden çıkarılır.

İt bu bir kapıda beslenir, başka kapıda ürer.

İt iti buyurur, it de kuyruğuna, kuyruk da kalkmaz tap tap vurur.

İtle yatan pire ile kalkar.

İt takkeyi nitsin. Tingilderken düşürür.

*

İcicik: Çok az, minnacık

İiii: Ne diyor

İşgillenmek: Şüphelenmek

İlağan: Leğen

İlistir: Kevgir

İrahat otur, iğreti gibi durma: Rahat otur

İrin: İltihap

İkrah etmek: Tiksinmek

K

Karaman okkası çelebi lokması.

Karnın doymazsa gözün doysun.

Karanlıkta göz kırptığını nereden bileyim?

Kıratın yanında eğleşen ya huyundan ya tüyünden.

Köpekten toklu olmaz.

Kör atın kör alıcısı olur.

Kafa dolu beyin boş. Tut kulağından çifte koş.

Kara kazanın yanına varma, karası bulaşır.

Kepeğe katsan it yemez, arpaya koysan at yemez.

Kurt koyunun pahalı olduğunu bilmez.

Kalbur suya gitti gör ki ne getire.

Kargalar olmazsa tilkiler aç kalır.

Kılavuzu karga olanın burnu boktan kurtulmaz.

Köpek döğenin ığh diyicisi.

Kuruya kurt düşmez.

*

Karık: Bahçede ekim için oluşturulan alan

Kaynata: Kayınpeder

Keleş: Yakışılı

Kenef: Tuvalet

Kertik: Çentik

Kırık: Birinin aşkı, dostu

Kıt akıllı bu: Az akıllı

Kıyat: Kağıt

Koselme: Sinme

Kufür Kufür: Serin esinti

Küllük: Küllerin döküldüğü yer

L

Laf geldi gediğine, darılma dediğime

Leylek benim neden kuşum, yazın gelir güzün gider.

*

Lalin: Nalin

Laf avurtmak: Laf karıştırmak

Laylon: Naylon

Ledaal mi: Öyle değil mi

Loğtaşı: Dam toprağını sıkştıran silindir şeklindeki taş

M

Malı,  hayvanı hak alarak güderler. İnsanı ise haksız güderler.

Melesem etim yenir

Müslüman guşusun kilisede ne aran, gâvur guşusun, putun üstüne ne işen?

*

Maarisem: Meğerse

Maşşallah: Maşallah

Maşallah sipa nin dadına gııı: Bebek severken söylenir

Malamat etme: Mahcup etme

Mertek: Tavan örtmekte kullanılan kısa ağaçlar

Mezer: Mezar

Mıh: Çivi

Mısırga: Hindi

Mudara: İğreti

Motur: Traktör

N

Ne kızı verir ne dünürü küstürür.

Neyse fazla şiitme baalım hazar olacaktır nörelim

*

Naal: Nasıl

Nacak: Küçük balta

Ne ossun: Ne olsun

Norüyon: Ne yapıyorsun, nasılsın iyi misin?

Noorek: Ne yapalım

Nöörmüş bu: Ne yapmış bu

Bu yazı 2608 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum