Prof. Dr. Osman Bektaş o bölge için deprem uyarısı
Türkiye’nin yenilenen diri fay haritasıyla birlikte deprem riski yeniden gündeme gelirken, Prof. Dr. Osman Bektaş’tan o bölge kıyılarına ilişkin dikkat çeken bir uyarı geldi. Bektaş, deniz dolgusu üzerine yapılan büyük ölçekli yapıların deprem tehlikesini artırabileceğini belirterek, bölgedeki risklerin görmezden gelindiğini söyledi.
Türkiye’de deprem gerçeği, güncellenen diri fay haritasıyla bir kez daha tartışma konusu oldu. Uzun yıllar sonra yenilenen haritada, daha önce 485 olarak bilinen diri fay sayısının 700’e yükseldiği belirtilirken, uzmanlar farklı bölgeler için peş peşe uyarılarda bulunmaya başladı. Deprem riski denildiğinde genellikle Marmara, Ege ve Doğu Anadolu öne çıksa da uzmanlara göre Karadeniz kıyılarında da dikkatle incelenmesi gereken sismik tehlikeler bulunuyor. Bektaş’tan Doğu Karadeniz çıkışı Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Osman Bektaş, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede Doğu Karadeniz için çarpıcı ifadeler kullandı. Bektaş, bölge kıyılarında deniz dolgusu üzerine inşa edilen büyük yapıların ciddi risk taşıdığını belirterek, Doğu Karadeniz kıyılarının “sismik bir kumar masasına” sürüklendiğini savundu. Deniz dolgusu üzerine yapılan yapılar tartışma yarattı Prof. Dr. Bektaş’ın dikkat çektiği başlıklardan biri, Karadeniz sahil şeridindeki dolgu alanları oldu. Bölgede hastane, stadyum, havalimanı ve benzeri stratejik yapıların deniz dolguları üzerine inşa edilmesini eleştiren Bektaş, bu durumun mühendislik açısından daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Deniz dolgularının suya doygun ve gevşek zemin özelliği taşıdığına işaret eden Bektaş, bu tür zeminlerin deprem anında dalgaları azaltmak yerine büyütebileceğini dile getirdi. “Sismik gerçekler halının altına süpürülüyor” Bektaş’a göre Doğu Karadeniz’de asıl sorun yalnızca yapıların nerede inşa edildiği değil, bölgenin sismik özelliklerinin yeterince dikkate alınmaması. Uzman isim, deniz tabanındaki aktif fayların mühendislik projelerinde gerektiği ölçüde hesaba katılmadığını savunarak, sahil dolguları üzerinde yükselen büyük yapıların olası depremlerde daha kırılgan hale gelebileceğini belirtti. Ordu, Trabzon ve Rize faylarına dikkat çekti Prof. Dr. Osman Bektaş, açıklamasında TPAO’nun açık denizde koordinatlandırdığı aktif faylara da değindi. Ordu, Trabzon ve Rize açıklarındaki fay hatlarının mühendislik hesaplarında yeterince görünür olmadığını öne süren Bektaş, bu durumun riskleri artırabileceğini söyledi. Bektaş, MTA haritalarında yer almayan bazı deniz faylarının projelerde dikkate alınmamasının, özellikle dolgu alanlarındaki büyük yapılar için önemli bir belirsizlik oluşturduğunu ifade etti. Deprem dalgaları dolguda büyüyebilir Uzmanlara göre dolgu zeminler, deprem sırasında doğal kaya zeminlere göre daha farklı davranış gösterebiliyor. Prof. Dr. Bektaş da bu noktaya dikkat çekerek, deniz dolgularının deprem dalgalarını sönümlemek yerine bazı durumlarda büyütebileceğini belirtti. Bu nedenle kıyı bölgelerinde yapılan büyük ölçekli projelerde yalnızca üst yapı güvenliğinin değil, zeminin sismik davranışının da ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiği vurgulandı. Doğu Karadeniz için yeni değerlendirme çağrısı Bektaş’ın açıklamaları, Doğu Karadeniz’deki dolgu alanları ve kıyı yapılarının deprem güvenliği açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiği tartışmasını gündeme taşıdı. Deprem uzmanları, Türkiye’nin farklı bölgelerinde olduğu gibi Karadeniz’de de yerel zemin koşullarının, deniz faylarının ve dolgu alanlarının birlikte ele alınması gerektiğini belirtiyor.