Meclis’e ekenomi paketi geliyor! Tüm maaşların değişeceği tarih
Milyonlarca emekli ve memurun gözü 3 Temmuz’da açıklanacak haziran ayı enflasyonuna çevrildi. Aynı gün Meclis’e sunulması beklenen ekonomi paketinde, en düşük emekli aylığı başta olmak üzere maaş düzenlemelerine ilişkin kritik başlıkların yer alması bekleniyor.
Türkiye’de milyonlarca vatandaşın gelirini doğrudan etkileyecek temmuz zammı için geri sayım başladı. Haziran ayı enflasyonunun 3 Temmuz’da açıklanmasıyla birlikte SSK ve Bağ-Kur emeklileri, memurlar ve memur emeklilerinin zam oranı netleşecek. Aynı gün Meclis’e sunulması beklenen ekonomik ve mali düzenleme paketi ise özellikle en düşük emekli aylığı nedeniyle yakından takip ediliyor. AK Parti kulislerinden yansıyan bilgilere göre pakette emekli aylıkları, memur maaşları, kamu çalışanlarının gelirleri ve bazı mali düzenlemelere ilişkin başlıklar yer alacak. Meclis’te yoğun mesai başlıyor TBMM Genel Kurulu’nun 25 Temmuz’a kadar yoğun bir çalışma programıyla devam etmesi bekleniyor. Bu süreçte ekonomi paketinin görüşülmesi ve maaş düzenlemelerine ilişkin kararların şekillenmesi planlanıyor. Temmuz ayının en kritik başlığı ise en düşük emekli aylığı olacak. Çünkü yasal enflasyon zammı yalnızca kök aylığa uygulandığında, kök maaşı düşük olan milyonlarca emeklinin eline geçen tutar değişmeyebiliyor. 4 milyondan fazla emekli taban maaşta Türkiye’de yaklaşık 16,5 milyon emekli bulunuyor. Bu emeklilerin 4 ila 4,5 milyonunun aylığı, Hazine desteğiyle tamamlanan en düşük emekli aylığı seviyesinde yer alıyor. Mevcut durumda en düşük emekli aylığı 20 bin TL olarak ödeniyor. Ancak temmuzda yalnızca kök aylıklara enflasyon farkı uygulanırsa, kök maaşı düşük olan emekliler yine taban maaş sınırında kalabilir. Bu nedenle Ankara’da iki farklı senaryo üzerinde duruluyor. İlk senaryo: Sadece yasal zam uygulanacak Birinci ihtimale göre, 6 aylık enflasyon oranı ne kadar çıkarsa çıksın zam yalnızca kök aylıklara uygulanacak. Bu durumda kök maaşı düşük olan milyonlarca emeklinin aldığı ödeme değişmeyebilir. Yaklaşık 4-4,5 milyon emekli, yine en düşük emekli aylığı seviyesinde kalacak. Aradaki fark ise mevcut sistemde olduğu gibi Hazine desteğiyle tamamlanmaya devam edecek. İkinci senaryo: En düşük emekli maaşı artırılacak İkinci ihtimal ise en düşük emekli aylığının yeniden belirlenmesi. Hükümetin daha önceki dönemlerde yaptığı gibi taban aylık için ayrı bir yasal düzenleme hazırlaması halinde, milyonlarca emeklinin maaşı doğrudan artacak. Kulislerde konuşulan hesaplamalara göre en düşük emekli aylığının 22 bin TL ile 23 bin TL bandına çıkarılması masada bulunuyor. Ancak bu konuda son kararın haziran enflasyonu ve bütçe dengeleri görüldükten sonra verilmesi bekleniyor. Emekli zammında oran ne olacak? Piyasa beklentileri ve ekonomi yönetiminin tahminlerine göre haziran ayı enflasyonunun yüzde 1 ile 2 arasında açıklanması bekleniyor. Bu tablo gerçekleşirse SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin 6 aylık zam oranının yüzde 16-17 aralığında oluşabileceği belirtiliyor. Memur ve memur emeklilerinde ise toplu sözleşme farkı da hesaba katıldığında artışın yüzde 15-16 bandında olması bekleniyor. Maaşlara göre yeni hesaplar Temmuz zammı yüzde 16 olursa 20 bin TL aylık alan bir emeklinin maaşı 23 bin 200 TL’ye yükselecek. Zam oranı yüzde 17 olursa bu tutar 23 bin 400 TL’ye, yüzde 18 olursa 23 bin 600 TL’ye çıkacak. 25 bin TL maaş alan bir emeklinin aylığı yüzde 16 zamla 29 bin TL olacak. Yüzde 17 artışta maaş 29 bin 250 TL’ye, yüzde 18 artışta ise 29 bin 500 TL’ye yükselecek. 30 bin TL aylık alan emeklinin maaşı yüzde 16 zamla 34 bin 800 TL’ye çıkacak. Yüzde 17 artışta bu tutar 35 bin 100 TL, yüzde 18 artışta ise 35 bin 400 TL olacak. 40 bin TL maaş alan bir emekli ise yüzde 16 zamda 46 bin 400 TL, yüzde 17 zamda 46 bin 800 TL, yüzde 18 zamda ise 47 bin 200 TL alacak. Ancak bu hesaplamalar kök maaşı söz konusu seviyelerde olan emekliler için geçerli olacak. Kök aylığı düşük olan emeklilerde ise belirleyici unsur en düşük emekli aylığına ilişkin ayrı bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı olacak. Kök aylık tartışması yeniden gündemde Temmuz zammında en çok tartışılan başlıklardan biri kök aylık olacak. Çünkü zam kök maaşa uygulandığında, maaşı taban aylığın altında kalan emekliler artışı doğrudan hissedemiyor. Bu nedenle en düşük emekli aylığının artırılıp artırılmayacağı milyonlarca kişi için büyük önem taşıyor. Eğer taban aylık yeniden belirlenirse, 4 milyondan fazla emeklinin maaşında doğrudan artış yaşanacak. Maliyet hesabı kararın merkezinde AK Parti ve ekonomi yönetimi arasında yapılan değerlendirmelerde maliyet hesabının öne çıktığı belirtiliyor. En düşük emekli aylığının 20 bin TL’den 22 bin TL’ye çıkarılması halinde yıllık maliyetin on milyarlarca lirayı bulacağı ifade ediliyor. Rakamın 23 bin TL seviyesine yükseltilmesi durumunda ise bütçeye gelecek yük daha da artacak. Bu nedenle nihai kararın haziran enflasyonu, bütçe gelirleri ve mali denge dikkate alınarak verilmesi bekleniyor. Memurlar da 3 Temmuz’u bekliyor Temmuz düzenlemesi yalnızca emeklileri ilgilendirmiyor. Yaklaşık 4 milyon memur ile 2,5 milyon memur emeklisi de açıklanacak enflasyon rakamına göre yeni maaşlarını öğrenecek. Memur maaşlarında enflasyon farkı ve toplu sözleşme zammı birlikte hesaplanacak. Bu nedenle 3 Temmuz’da açıklanacak veri, kamu çalışanlarının yılın ikinci yarısında alacağı maaşlar için belirleyici olacak.