Bitki, Işık ve Yapay Zekâ Kanser Araştırmalarında Buluştu
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi (KMÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Muhammet Doğan’ın yürütücülüğünü üstlendiği proje, Türkiye’nin saygın araştırma destek programlarından biri olan TÜBİTAK 1001 kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
“Farklı LED Işık Spektrumlarında Yetiştirilen Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) ve Ispanak (Spinacia oleracea L.) Mikroyeşilliklerinin Mide ve Kolon Kanser Hücre Hatları Üzerindeki Etkileri: Biyolojik Değerlendirme ve Makine Öğrenmesi Tabanlı Analiz” başlıklı proje; tarım, beslenme, kanser araştırmaları ve yapay zekâyı bir araya getiren yenilikçi yaklaşımıyla dikkat çekiyor. Bitki, ışık ve yapay zekâ kanser araştırmalarında buluştu Mide ve kolon kanserleri, dünya genelinde en sık görülen ve kansere bağlı ölümlerde üst sıralarda yer alan hastalıklar arasında bulunuyor. Mevcut tedavi yöntemlerinin sınırlı etkinliği ve yan etkileri, daha güvenli ve hedefe yönelik yeni bilimsel yaklaşımlara duyulan ihtiyacı her geçen gün artırıyor. KMÜ’de yürütülecek ve TÜBİTAK 1001 tarafından desteklenen proje kapsamında, mikroyeşilliklerin farklı LED ışık spektrumları altında kontrollü biçimde yetiştirilmesiyle oluşan doğal bileşen değişimlerinin, mide ve kolon kanseri hücreleri üzerindeki etkileri bilimsel yöntemlerle incelenecek. Çalışma, Karaman’dan ulusal ve uluslararası bilim dünyasına katkı sunmayı hedefliyor. Mikroyeşillikler, tohumların çimlenmesinden sonra 7–21 gün içinde hasat edilen ve yüksek besin değeriyle öne çıkan yenilebilir fideler olarak biliniyor. Vitaminler, antioksidanlar ve biyoaktif bileşenler açısından zengin olan bu bitkiler, çalışmada beyaz, kırmızı ve mavi LED ışıklar altında yetiştirilecek. Ayçiçeği ve ıspanak mikroyeşilliklerinde meydana gelen biyokimyasal değişimler, mide ve kolon kanseri hücreleri üzerindeki etkileriyle birlikte değerlendirilecek. Disiplinlerarası yapısıyla öne çıkan proje, KMÜ’nün araştırma kapasitesini uluslararası bilim sahnesine taşıyan nitelikli çalışmalar arasında yer alıyor. “Güçlü ve tekrarlanabilir bir bilimsel yöntem ortaya koyuyoruz” Proje yürütücüsü Doç. Dr. Muhammet Doğan, çalışmanın yalnızca bilimsel sonuçlar üretmeyi değil, aynı zamanda gelecekteki araştırmalara yol gösterecek güçlü ve tekrarlanabilir bir yöntemsel çerçeve sunmayı amaçladığını belirtti. Mikroyeşilliklerin farklı LED ışık koşullarında değişen doğal bileşen profillerinin, mide ve kolon kanseri hücreleri üzerindeki etkilerinin çok yönlü biyolojik testlerle inceleneceğini ifade eden Doç. Dr. Doğan, elde edilecek laboratuvar verilerinin makine öğrenmesi tabanlı analizlerle değerlendirileceğini kaydetti.