Erken Emeklilik ve yüksek maaş yolu açıldı

Farklı sigorta kollarında çalışması bulunan vatandaşları yakından ilgilendiren emeklilik kararında, sigortalının iradesine dikkat çekildi. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, hizmet birleştirmede vatandaşın talebinin esas alınması gerektiğine işaret eden kararıyla emeklilik hesabında önemli bir kapı araladı. Emeklilik hayali kuran milyonlarca çalışanı ilgilendiren hizmet birleştirme konusunda dikkat çeken bir yargı kararı gündeme geldi. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun değerlendirmesine konu olan dosyada, farklı sigorta statülerinde çalışması bulunan bir vatandaşın hangi kapsamdan emekli edileceği tartışıldı. Karar, özellikle SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı hizmetleri bulunan kişiler açısından büyük önem taşıyor. Uzmanlara göre bu karar, bazı sigortalılar için daha erken emeklilik ve daha yüksek aylık ihtimalini güçlendirebilecek nitelikte. SGK Bağ-Kur şartlarını uyguladı Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş’ın aktardığına göre olay, emeklilik talebinde bulunan bir sigortalının başvurusuyla başladı. Davacı vatandaşın 6 bin 730 gün SSK, 450 gün Emekli Sandığı ve 2 bin 92 gün Bağ-Kur kapsamında çalışması bulunuyordu. Sigortalı, 28 Mart 2002 tarihinde emeklilik başvurusunda bulundu. SSK şartlarına göre 25 yıllık sigortalılık süresini ve 5 bin prim gününü fazlasıyla tamamlayan sigortalı için SGK farklı bir değerlendirme yaptı. Kurum, son 7 yıllık hizmet süresinde Bağ-Kur’un ağırlıklı olduğu gerekçesiyle vatandaşın Bağ-Kur’dan emekli edilmesi gerektiğini belirtti. Bu karar nedeniyle sigortalının 9 bin prim günü şartını tamamlaması istendi. Böylece vatandaş hem daha geç emeklilikle karşı karşıya kaldı hem de daha düşük aylık bağlandığını öne sürdü. Sigortalı yargıya başvurdu SGK’nın kararına itiraz eden sigortalı, Bağ-Kur hizmetlerinin hesaba katılmamasını talep etti. Davacı, SSK ve Emekli Sandığı hizmetleri dikkate alınarak SSK şartları üzerinden yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğini savundu. Ayrıca bu süreçte uğradığı maaş kaybının faiziyle birlikte ödenmesini istedi. SGK ise işlemlerin mevzuata uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etti. Yerel mahkemeden dikkat çeken karar Dosyayı inceleyen İş Mahkemesi, sigortalının hizmet birleştirmeye zorlanamayacağına hükmetti. Mahkeme, hak sahibinin iradesinin esas alınması gerektiğini belirterek davacının talebini haklı buldu. Mahkemeye göre Bağ-Kur hizmetleri dışarıda bırakıldığında, son 7 yıllık sürede SSK hizmeti öne çıkıyordu. Bu nedenle davacının SSK şartlarıyla emekli edilmesi gerektiğine karar verildi. Yerel mahkeme, davacıya 1 Nisan 2002 tarihinden itibaren aylık bağlanması gerektiğini tespit etti. Ayrıca biriken maaş farklarının faiziyle birlikte ödenmesine hükmetti. İstinaf mahkemesi de kararı onadı SGK, yerel mahkemenin kararını istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi ise dosyayı inceledikten sonra ilk derece mahkemesinin kararını hukuka uygun buldu. İstinaf mahkemesi, SGK’nın başvurusunu esastan reddederek yerel mahkemenin kararını onadı. Yargıtay’dan usul yönünden bozma Dosya daha sonra SGK’nın temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’ne geldi. Daire, kararın esasından çok usul yönüne dikkat çekti. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, davacının dava dilekçesinin sonuç bölümünde yalnızca SSK hizmetleri doğrultusunda emekli maaşı bağlanmasını istediğini belirtti. Bu nedenle mahkemenin Emekli Sandığı hizmetlerini de hesaba katmasının “taleple bağlılık” ilkesine aykırı olduğu değerlendirmesi yapıldı. Daire, sadece SSK hizmetleri üzerinden yeniden hesaplama yapılması gerektiği gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozdu. İş Mahkemesi kararında direndi Bozma kararının ardından dosya yeniden İş Mahkemesi’ne döndü. Mahkeme ise önceki kararında direndi. Mahkeme, dava dilekçesinin yalnızca sonuç kısmına bakılarak değerlendirme yapılamayacağını belirtti. Dilekçenin bütününde davacının Bağ-Kur hizmetlerinin dışarıda bırakılmasını istediği, buna karşılık Emekli Sandığı hizmetlerinin hariç tutulması yönünde açık bir talebinin bulunmadığı vurgulandı. Bu nedenle yerel mahkeme, ilk kararının doğru olduğu görüşüyle direnme kararı verdi. Son sözü Hukuk Genel Kurulu söyledi SGK’nın direnme kararını temyiz etmesi üzerine dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na taşındı. Kurul, dava dilekçesinin tamamını ve davacının asıl iradesini dikkate aldı. Hukuk Genel Kurulu, davacının amacının kendisini mağdur eden Bağ-Kur hizmetlerinin birleştirme dışında bırakılması olduğunu belirledi. Emekli Sandığı hizmetlerinin dışlanmasına yönelik açık bir talep bulunmadığına dikkat çekildi. Bu değerlendirme sonucunda Hukuk Genel Kurulu, İş Mahkemesi’nin direnme kararını usul ve yasaya uygun buldu. Karar neden önemli? Bu karar, farklı sigorta statülerinde çalışması bulunan kişiler açısından dikkatle takip edilecek nitelikte görülüyor. Özellikle SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı hizmetleri bulunan vatandaşlar için hizmet birleştirmenin otomatik ve tek yönlü uygulanamayacağı mesajı öne çıkıyor. Uzmanlara göre karar, vatandaşın lehine olan statünün dikkate alınması ve sigortalının iradesinin yok sayılmaması açısından önemli bir örnek oluşturuyor. Erken emeklilik ve yüksek maaş ihtimali doğabilir Birden fazla sigorta kolunda çalışması bulunan kişilerin emeklilik şartları, hangi statünün esas alındığına göre değişebiliyor. Bazı durumlarda Bağ-Kur şartları daha uzun prim günü gerektirirken, SSK üzerinden emeklilik daha erken mümkün olabiliyor. Ayrıca bağlanacak emekli aylığı da statüye göre farklılık gösterebiliyor. Bu nedenle hizmet birleştirme sürecinde yapılan tercih, vatandaşın emeklilik tarihi ve alacağı maaş üzerinde doğrudan etkili olabiliyor. Hizmet birleştirmede irade vurgusu Kararın en dikkat çeken yönü, sigortalının hizmet birleştirmeye zorlanamayacağına ilişkin değerlendirme oldu. Buna göre vatandaşın hangi hizmetlerinin dikkate alınmasını istediği, emeklilik sürecinde önem taşıyor. Bu kararın ardından farklı statülerde çalışması bulunan sigortalıların emeklilik başvurusu yapmadan önce hizmet dökümlerini dikkatle incelemesi ve hangi statüden emekli olmanın kendileri için daha avantajlı olduğunu araştırması öneriliyor.