Emekli maaşını yükselten kritik hesap: 100 bin TL’ye kadar çıkabilen formül

Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, yüksek emekli aylığı için prim tutarından dilekçe zamanına, e-Devlet hizmet dökümündeki riskli kodlardan borçlanma imkanlarına kadar dikkat edilmesi gereken noktaları anlattı. Emekli maaşı hesabında hata yapan ömür boyu kaybedebilir Çalışma hayatının sonunda alınacak emekli aylığı, yalnızca prim gün sayısına göre belirlenmiyor. Primlerin hangi tutardan yatırıldığı, hangi statüde çalışıldığı, başvurunun ne zaman yapıldığı ve hizmet dökümünde hata olup olmadığı da maaş üzerinde doğrudan etkili oluyor. Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, emeklilik başvurusu yapmadan önce vatandaşların e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini ayrıntılı şekilde kontrol etmesi gerektiğini belirtti. Yılmaz’a göre, gözden kaçan bir kayıt ya da yanlış zamanda verilen dilekçe, emekli maaşında kalıcı düşüşe neden olabiliyor. e-Devlet’teki K, S ve Ş harflerine dikkat Emeklilik öncesi en kritik kontrollerden biri hizmet dökümünde yer alan kodlar. Emin Yılmaz, e-Devlet’teki hizmet dökümünde görülebilen K, S ve Ş harflerinin mutlaka incelenmesi gerektiğini vurguladı. Bu kodlardan K “kontrollü”, S “sahte”, Ş ise “şüpheli” kayıt anlamına geliyor. Bu işaretlerin bulunduğu prim dönemleri, emeklilik hesabında sorun çıkarabileceği için başvuru öncesinde açıklığa kavuşturulması gerekiyor. Yılmaz ayrıca sosyal güvenlik sisteminde ayların 30 gün olarak kabul edildiğini hatırlatarak, aynı ay içinde iki kez 30 gün bildirim yapılıp yapılmadığının da kontrol edilmesi gerektiğini söyledi. Emekli aylığını belirleyen en önemli unsur: ABO Emekli maaşı hesabında en belirleyici kalemlerden biri Aylık Bağlanma Oranı olarak bilinen ABO. Bu oran, kişinin çalışma dönemine göre farklı şekilde hesaplanıyor. 2000 yılı öncesi çalışmalarda aylık bağlanma oranı yüzde 60’tan başlıyor. 5000 günü aşan her 240 gün için oran 1 puan artarken, eksik günlerde düşüş yaşanabiliyor. Bu dönemde üst sınır yüzde 85 olarak uygulanıyor. 2000 ile 2008 arasındaki çalışmalarda ise ilk 3600 gün için yüzde 3,5, sonraki 5400 gün için yüzde 2, daha sonraki günler için ise yüzde 1,5 oranı dikkate alınıyor. 2008 sonrasında ise her 360 günlük çalışma için yüzde 2 oranı baz alınıyor. Bu nedenle özellikle farklı dönemlerde çalışması bulunan kişilerin emekli maaşı hesabı daha dikkatli yapılmalı. Maaşı artıran asıl unsur primin yüksek yatması Emin Yılmaz’a göre emeklilikte yüksek aylık almanın en temel yolu, primlerin gerçek kazanç üzerinden yatırılmasından geçiyor. Asgari ücret üzerinden primi yatırılan çalışanların emekli maaşı daha düşük seviyede kalırken, tavan tutar üzerinden prim ödeyenlerin aylığı çok daha yüksek olabiliyor. Yılmaz, yasal sınır olan asgari ücretin 9 katına kadar bildirilen primlerde emekli maaşının 100 bin TL seviyelerine kadar çıkabileceğini ifade etti. Bu noktada çalışanlara önemli bir uyarı da yapıldı. Maaşın bir bölümünün bankadan, kalan kısmının ise elden ödenmesi, bugünkü geliri artırıyor gibi görünse de emeklilik döneminde ciddi maaş kaybı anlamına geliyor. Son 7 yıl kuralı emeklilik statüsünü değiştirebilir Özellikle 2008 öncesi sigorta girişi bulunanlar için son 7 yıllık çalışma süresi büyük önem taşıyor. Bu dönemdeki 2520 günün en az 1261 gününün hangi statüde geçtiği, kişinin SSK’dan mı Bağ-Kur’dan mı emekli olacağını etkileyebiliyor. Bu nedenle emekliliğe yaklaşan kişilerin yalnızca toplam prim gününe değil, son yıllardaki statü dağılımına da dikkat etmesi gerekiyor. Dilekçe tarihi maaşı etkileyebilir Emeklilik dilekçesinin ne zaman verileceği de maaş hesabında önemli bir başlık olarak öne çıkıyor. Enflasyonun düştüğü dönemlerde dilekçeyi erken vermek bazı çalışanlar için avantaj sağlayabiliyor. Ancak kıdem tazminatı, yıl içi güncelleme katsayıları ve çalışma durumuna göre bazı kişiler için bir sonraki yılı beklemek daha kârlı olabiliyor. Bu nedenle dilekçe tarihine karar vermeden önce kişiye özel hesaplama yapılması öneriliyor. Borçlanma imkanı maaşı yükseltebilir Kadınlarda doğum borçlanması, erkeklerde askerlik borçlanması gibi yöntemler de emeklilik hesabında avantaj sağlayabiliyor. Eksik prim günlerinin tamamlanması, bazı durumlarda hem daha erken emeklilik hem de daha yüksek maaş anlamına gelebiliyor. Yılmaz, sosyal güvenlik sisteminde farklı borçlanma seçenekleri bulunduğunu belirterek, bu imkanların emeklilik planlamasında dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Bakmakla yükümlü olunan kişiler de hesaba dahil Emekli aylığını etkileyen bir diğer unsur ise bakmakla yükümlü olunan kişiler. Eş, çocuk, anne veya baba gibi kişilerin varlığı, emekli maaşı hesabında yaklaşık yüzde 5’e varan olumlu etki oluşturabiliyor. Bu nedenle emeklilik başvurusu öncesinde aile durumu bilgilerinin de doğru ve güncel olması gerekiyor.